Kategoriler Sanat Tarihi

Konstantin – Roma İmparatoru ve İstanbul

Neden İstanbul / Konstantinapolis ?

324-337 yılları arasında Roma İmparatorluğuna tek başına hükmeden Büyük Konstantin İstanbul’u yeni başkent olarak belirledi.

Roma’nın başkent olma özelliğini kaybettiğini düşünen Konstantinos, yeni bir başkent aramaya başladı. Burası hem doğudan Fırat boylarından hem de batıdan Tuna sınırından gelecek saldırılara karşı iki tarafa da karşılık verebilecek stratejik bir yer olmalıydı..

İmparator ilk zamanlar İmparator Dioclatianus gibi İzmit’i seçmeyi düşündü ancak ana yoldan uzak olduğu için vazgeçti. Sonra doğduğu şehir olan Niş’i (Naissos) ardından Sofya’yı (Sardike) ve Selanik’i (Thessalonike) düşündü ancak buralardan da vazgeçti.

Konstantin Rüyaları

Hatta bir ara Truva’yı düşündü ve burada güzel, büyük bir şehir planladı. Ayrıca bir rivayete göre şehrin sınırlarını bizzat kendisi çizmiştir. Ancak daha sonra bir rüya görmüş ve bu rüyadan dolayı burayı da bırakmak zorunda kalmış. Zaten Konstantinos’un gördüğü rüyalar ve başından geçen olaylar oldukça meşhurdur.

Örnek olarak ; Milvian Köprüsü savaşından bir önceki gece rüyasında gökyüzünde bir melek ve meleğin elinde bir haç görmüş ve haçın üzerinde ”Bununla kazanacaksınız” yazmaktaymış. Rüyasının etkisinde kalarak uyanan Konstantin askerlerinin kalkanlarına haç motifi çizilmesini emretmiştir. Daha sonra İkon haline gelen bir askeri birliğin temelleri işte burada atılmıştır. (Haçlılar)

Tarih yazarı Sozemenos’a göre İmparator Konstantin bir defa rüyasında Tanrı’yı görmüş ve Tanrı ona başka bir şehir aramasını söylemiş. Bu rüyayı gördüğü sırada Truva’da inşaat çoktan başlamıştı ve şehrin kapıları bile çoktan tamamlanmıştı. Hatta kapılar denizden görünür bir hale gelmişti.

Bu rüya üzerine Konstantin Truva’dan vazgeçti ve en sonunda Tanrı’nın yol göstermesiyle coğrafi konumu kadar siyasi, askeri ve ticari bakımdan merkez olabilecek kapasitede Asya ile Avrupa’nın birleştiği yerde bulunan Byzantion’da karar kıldı.

Yeni Başkentin İnşası

Konstantin’in belirlediği bu şehir o zamanlar muhtemelen 20.000 kapasiteli bir yerleşimdir. Şehrin inşasına muhtemelen 324 yılı dolaylarında başlandı ve alanı eskisinden dört kat daha genişletildi. İmparator Konstantin yeni şehri için bütün imkanları seferber etti. Karadeniz’den kereste, Marmara adasından mermer getirtti. Binlerce usta, işçi, kalfa ve mimar şehrin yapımı için çalıştı.

Hatta İmparatorun 40.000 Got askerini işçi olarak getirtip çalıştırdığı rivayet edilir. Şehri süslemek için Roma, İskenderiye Efes, Atina ve Antakya gibi tarihi zenginliğe ve değerlere sahip yerlerden değerli sanat eserleri getirilmiştir. Hatta yine bir rivayete göre İmparator şehrin surlarının sınırını da kendisi belirledi, hatta bazı olağanüstü güçler tarafından bizzat yönlendirildi. Ya da kendisi böyle söyledi…

Konstantin ve Tuhaf Görüleri

Elinde asa ile yürürken sanki önünde başka biri yürüyormuş gibi sanki birisi ona yol gösteriyormuş gibi hareket etmiş. Şehrin surlarının yerlerini belirlemek için yürüdükleri sırada etrafında bulunanlar bu kadar geniş bir alanın seçilmesinden dolayı şaşkınlığa uğramış ve ”Efendim ne zaman duracaksınız?” diye sormuşlar. Konstantin ise ”önümde yürüyen durduğu zaman” şeklinde yanıtlamış. Ayrıca şehri düşmana karşı korumak için kara bölgesini Marmara’dan Haliç’e kadar uzanan bir surla çevirtmiştir.

Nea Roma – Secunda Roma – Konstantinapolis

Yeni başkente saray, senato binası, hipodrom ve forum yapılmıştır. Birbirinden güzel pek çok sanat eseriyle süslenen şehir 11 Mayıs 330’da kırk gün süren eğlenceler ve kutlamalar sonunda resmen açılmıştır. Başkent, Yeni Roma (Nea Roma), İkinci Roma (Secunda Roma) veya kurucusunun adıyla Konstantinopolis yani Konstantin’in şehri olarak anıldı.

Konstantin şehri Roma’ya benzetmek için elinden geleni yapmıştır. İstanbul, Roma belediye teşkilatına göre düzenlenmiştir. Ayrıca Konstantin az olan nüfusu artırmak için de çok uğraşmıştır. Senatör ailelerinin Roma’dan İstanbul’a gelmesini sağlamış, başka şehirlerden insanların İstanbul’a gelmelerini emretmiştir. Konstantin Hristiyanlığı arkasına alsa da Hristiyan olup olmadığı ise halen tartışmalıdır.

Söyleyeceklerim bu kadar. Okuduğunuz için teşekkürler, sanatla kalın.

Kaynak:

Birsel Küçüksipahioğlu – Osmanlı Öncesi İstanbul Tarihi

Engin Akyürek – Bizans Uygarlığı Üzerine Genel Bir Değerlendirme

Ders Notlarım

[Toplam:1    Ortalama:5/5]
Paylaş
Etiketler constantineconstantine the greatistanbulkonstantinkonstantinopolisroma imparatorutruva
Celil Sadık

Celil Sadık, Pamukkale Üniversitesi Sanat Tarihi bölümü mezunu, İletişim : celilsadk02@gmail.com , Twitter : @SanatnTarihi

Son Yayınlar

Hilekarlar – Michelangelo Merisi da Caravaggio

Hilekarlar Michelangelo Merisi da Caravaggio; ''Hilekarlar'' 1594. Barok dönemde yapılan bu muhteşem eserde iki kumarbaz, saf bir genci kandırıyorlar... Resimde…

36 dakika ago

Marat’nın Ölümü – Jacques-Louis David

18. yüzyılın en çarpıcı eserlerinden biri olan Marat’nın Ölümü, Jacques-Louis David'in de en ikonik resimlerinden biridir. Peki tabloya adını veren…

2 gün ago

İlk Günah ve Cennetten Kovuluş – Sistina Şapeli’nin Tavanı | Michelangelo

Michelangelo Buonarroti 6 Mart 1475’de Floransa’da doğup bütün zamanların en ünlü heykelcilerinden biri olan Michelango 1564 yılında Roma’da hayata gözlerini…

2 gün ago

Mitolojik Yaratıklar – 2

Medusa Medus,  Phorkus ve Keto’nun üç kızı arasında  tek ölümlü olanıdır. Kız kardeşleri ile birlikte Zeus’un en sevdiği  kızı Athena’nın…

3 gün ago

Nick Cave – Dünyada 20.000 Gün

20.000 Days on Earth Sahnede bile takım elbise giyen afilli abimiz; Nick Cave. Hazır ülkemize konsere gelmişken, Nick Cave’in 45…

3 gün ago

Hans Holbein ve Elçiler Tablosu

Hans Holbein Reform hareketinden sonra Kuzey Avrupa’da portre ve manzara ressamlığı sıkça tercih edilir olmuştur. Portre dendiğinde akla gelen ilk…

4 gün ago

Bu websitesi deneyiminizi iyileştirmek için çerezler kullanır.