Ravenna, Galla Placidia Mozaik Resimleri

Galla Placidia

Galla Placidia 5. yy’a tarihlenen haç planlı bir mezar yapısıdır ve her haç koluna bir lahit yerleştirilmiştir. Tonoz örtülü yapının merkezi tonozu ve tonoz kolları dahil mozaiklerle kaplıdır. Yapı Roma ve Erken Bizans dönemi eserlerini bir arada barındırması açısından önemlidir.


Geçiş dönemi resimlerini içeren yapı ayrıca yavaş yavaş Bizans üslubunun oluşmaya başladığını da gösterir. Bu yapı ve sonrası için bilinmesi gerek iki ana ekol vardır:

  1. İskenderiye Ekolü: Antik dönem geleneğine bağlıdır. Doğaya bağlı dini konuların yorumlanabileceğini savunur. Doğanın gerçekliğiyle yansıtılması gerektiğine inanır, estetiğe önem verir. Yani doğanın gerçek algısıyla güzelliği yakalamaya eğilimlidir.
  2. Antakya Ekolü: Dinin, dini imgelerin insanların ruhuna hitap etmesi gerektiğini; estetikten ziyade anlatım önemlidir savını kabul eder. Ve içerikle etkilemeyi amaç bilir.

İskenderiye Ekolü

Yapı İyi Çoban İsa mozaiği ile İskenderiye, Aziz Lourence mozaiği ile de Antakya ekolünü yansıtır. İsa bu tasvirinde Romalı olarak; sakalsız ve dalgalı saçlı, başında halesiyle tasvir edilmiştir. Üzerinde, elinde tuttuğu haç ve başındaki hale ile aynı renk mavi çizgilere sahip bir elbisesi vardır.

Omzundan atılmış erguvan rengi şal dizlerinin üzerinden dökülür. Yanında üçerden altışar kuzu bulunur ki bu kuzularda on iki havariyi temsil eder.

Resim pastoral bir görüntüye sahiptir. Güzellik vurgulanmış, estetik ön plana çıkarılmıştır. İsa’nın oturuşu, ayaklarını birbiri üzerinden atışı ya da  kuzuya elini uzatmasına bakıldığında İskenderiye üslubu net bir şekilde hissedilir.

İsa’nın zarif duruşu ve izlenen hareketleriyle güzelleştirme çabasını görebiliriz. Yarım daire ile sınırlandırılan bu tonoz kemerinin hemen üzerindeki tonoz örtüsü ise gök kubbeyi temsilen mavi zemin üzerinde madalyonlu bezemelerle süslenmiştir.

Antakya Ekolü

Haç ve İncil Taşıyan Aziz mozaiği ise yakılarak ölüme mahkum edilen Aziz Lourence’i anlatır. Haleli tasvir edilen Aziz sol elinde İncil’i ve sağ eliyle de tuttuğu haçı omzuna yaslanmıştır. Açık olan dolabın içinde dört İncil yer alır.

Tam ortada açık bir pencere ve hemen altında yakılarak ölüme mahkum edilen Azizin yanan yatağını görürüz. Bu sahnede ise simgesel bir anlatım söz konusudur. Antakya ekolü kullanılmış, içsel olarak dokunan bir unsur oluşturulmuş böylece estetik hazdan ziyade duygusal bir durum yaşatılmıştır.

Mozaik Özellikleri

Yapının geri kalan kısımları da yine mozaiklerle kaplıdır ve taşların tamamı doğal renkli taştır. Renkler kendi içinde tonlanmıştır. Kubbe örtüsü üzerinde yıldızların arasında büyük bir haç ve kubbe köşelerinde İncil yazarlarının sembolleriyle betimlendiklerini görürüz.

Geyikli sahnenin tonoz örtüsünde Kristogram ile İsa vurgulanmıştır, sahnenin tamamı cenneti temsil eder. Tonozlar üzerinden kubbeye yükselen kemer açıklıkları içerisine yine figürlü mozaikler yapılmıştır. Burada yer alan güvercinler ise her zaman olduğu gibi kutsal ruhu simgeler.

Kaynak; Ders Notlarım

Toplam Puan!
Oy verin!
Teşekkürler!

Sena Gazan
Anadolu Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir